فروش تیغ اره نواری در تهران فروش تیغ اره نواری در تهران
اخبار گوناگون مدارس

سالنامه‌ مدارس تهران قدیم؛ گنجینه گمشده تاریخ پایتخت

مدارس – سمیراباباجانپور: اگر این سالنامه‌ها را مرور کنید، خواهید دید گزارش‌ها و مطالب آن منحصر به مدارس و آموزش و پرورش نیست و به نوعی گزارش‌هایی ارزشمند از فرهنگ و تاریخ و جغرافیای تهران است.

قصه‌های خواندنی تهران را اینجا دنبال کنید

تدوین این سالنامه‌ها که در نقشه جامع علم و دانش برنامه‌ریزی‌ شده بودند با همت بسیار ستودنی معلمان و مدیران و دانش‌آموزان مدارس در دورانی به چاپ رسیدند که امکانات نشر بسیار محدود و هزینه‌ آماده‌سازی آنها بسیار گزاف بود و از  این رو، به‌صورت نامنظم و عموما با عمری کوتاه منتشر شدند. هر چند بخش کوچکی از این سالنامه‌ها به همت پژوهشگران جمع‌آوری و منتشر شده است اما بسیاری از آنها که براساس برآورد پژوهشگران که حدود ۳۰۰ جلد است شاید هنوز در کنج خانه دانش‌آموزان قدیمی این مدارس خاک می‌خورد و دسترسی به آنها امکان‌پذیر نیست.

سالنامه‌ مدارس تهران قدیم؛ گنجینه گمشده تاریخ پایتخت

 از نمونه این سالنامه‌ها می‌توان به «نخستین سالنامه دبیرستان‌های گروه فرهنگی هدف، تهران / سال تحصیلی ۱۳۳۴ – ۱۳۳۳ ه ش»، «سالنامه دبیرستان دکتر ولی‌الله نصر، تهران / سال تحصیلی ۱۳۴۵ – ۱۳۴۴ ه ش»، «۳ شماره سالنامه دبیرستان شاهپور تجریش / سال‌های تحصیلی ۱۳۲۲-۱۳۲۵ ه ش»، «سالنامه دبیرستان رهنما تهران/ سال تحصیلی ۱۳۳۵-۱۳۳۶ ه ش»، «سالنامه دبیرستان علمیه تهران / سال تحصیلی ۱۳۱۴-۱۳۱۵ ه ش»، «سالنامه دبیرستان شرف تهران / سال تحصیلی ۱۳۳۶-۱۳۳۷ ه ش»، «سالنامه بنیاد فرهنگی البرز تهران / سال تحصیلی ۱۳۴۴-۱۳۴۵ ه ش»، «رنج‌نامه مدیر دبیرستان شاهپور تجریش / ۱۳۲۵ ه ش» و «سالنامه دبستان بهمن محله کن» اشاره کرد.

سالنامه‌ مدارس تهران قدیم؛ گنجینه گمشده تاریخ پایتخت

عموم این سالنامه به غیر اطلاعات و اخبار مدرسه، سرشار از اسامی معلمان، شخصیت‌های تأثیرگذار و آداب‌ورسوم و فرهنگ مردم تهران است که منبعی قابل اعتماد و ارزشمند برای پژوهش‌های تهران‌شناسی به شمار می‌روند. همچنین وجود عکس‌های بی‌نظیر از مدارس و دانش‌آموزان و همچنین فضای جغرافیایی و محلی اطراف مدرسه به این سالنامه‌ها هویتی تاریخی بخشیده است که نیازمند توجه است.

پیشنهاد مطالعه، کلیک کنید:  هم‌افزایی دستگاه‌های اجرایی در اساسنامه نهضت سوادآموزی/رونمایی از طرح‌های جدید

سالنامه‌ مدارس تهران قدیم؛ گنجینه گمشده تاریخ پایتخت

از مهم‌ترین منابع برای دستیابی به این سالنامه‌ها کتاب «فهرست سالنامه‌های مدارس ایران» است که از گنجینه موقفه حاج محمد رمضانی یکی از شخصیت های تاثیرگذار فرهنگی کشورمان تهیه شده است. این کتاب که به کوشش سیدرضا باقریان موحد آماده شده است سال ۱۴۰۰ توسط نشر وراقان در ۱۰۰ نسخه منتشر شده است. در این کتاب حدود ۳۰۰ سالنامه و نشریه و کارنامه و گزارش نامه مدارس ایران در این گنجینه مکتوب وجود دارد که کاملاً مشخص است مرحوم رمضانی، آنها را با زحمت بسیار و با صبر و حوصله از سراسر ایران گردآوری کرده است.

نویسنده در بخشی از مقدمه این کتاب می آورد: «حال که این ۳۰۰ سالنامه را خط به خط خوانده‌ام و فهرست موضوعاتش را تقدیم خوانندگان کرده‌ام، احساس می‌کنم که خوشبخت‌ترین معلم ایران هستم؛ زیرا اولاً به این گنجینه مکتوب دسترسی داشتم و ثانیاً یک دوره تاریخ آموزش و پرورش ایران را بر اساس منابع دست اول مطالعه کردم، مطالبی که بیشترشان برای اولین و آخرین بار در همین نشریات منتشر شده است و بس!»

سالنامه‌ مدارس تهران قدیم؛ گنجینه گمشده تاریخ پایتخت

سالنامه مدرسه و هویت تاریخی محله

علایی‌نژاد، مدیر مدرسه کن، در یادداشتی که در سالنامه فرهنگ کن ۱۳۳۸ منتشر شده، نوشته است: «هفتم مهرماه ۱۳۲۷ طبق ابلاغ اداره فرهنگ حومه تهران، اینجانب (علایی‌نژاد) به سمت مدیریت دبستان بهمن کن منصوب و مشغول کار شدم. در آن تاریخ در تمام بخش کن فقط یک باب دبستان در مرکز بخش کن وجود داشت که اسما شش کلاسه، ولی تعداد دانش‌آموزان در حدود ۱۳۰ نفر بود و در ۴ اتاق مشغول تحصیل بودند. عده کارکنان دبستان یک نفر مدیر و ۴ نفر آموزگار و ۲ نفر خدمتگزار جزء بود و اثاثیه موجود دبستان به‌تمامی فرسوده و به‌ناچار از آنها استفاده می‌شد.»

پیشنهاد مطالعه، کلیک کنید:  ورزش زورخانه‌ای زنجان با طرح شهید طوقانی توسعهمی‌یابد

سالنامه‌ مدارس تهران قدیم؛ گنجینه گمشده تاریخ پایتخت

عموم این سالنامه به غیر از اطلاعات و اخبار مدرسه، سرشار از اسامی معلمان، شخصیت‌های تأثیرگذار و آداب‌ و رسوم و فرهنگ مردم تهران است که منبعی قابل اعتماد و ارزشمند برای پژوهش‌های تهران‌شناسی به‌شمار می‌روند. همچنین وجود عکس‌های بی‌نظیر از مدارس و دانش‌آموزان و همچنین فضای جغرافیایی و محلی اطراف مدرسه به این سالنامه‌ها هویتی تاریخی بخشیده که نیازمند توجه است.

نمایش بیشتر
باکویت باکویت

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا
https://madaress.ir/sitemap_index.xml